Phi cầu Sài xứ Thanh - đặc sản tiến Vua ngon và quý hiếm

Phi cầu Sài xứ Thanh - đặc sản tiến Vua ngon và quý hiếm Dù nghe tên khá lạ, nhưng phi cầu Sài thực sự là một món đặc sản khá nổi tiếng đối với du khách đến thăm biển Hải Tiến, Hoằng Hóa. Phi có ở nhiều nơi, nhưng chỉ có phi của khúc sông Trà mới được xem là “sơn hào hải vị’’ để dâng Vua.

Phi là một loại hải sản vừa sống ở nước mặn, vừa sống ở nước lợ. Phi có ở nhiều nơi vùng ven biển Thanh Hóa như Hải Lộc (Hậu Lộc), Lạch Ghép (Quảng Xương), Lạch Hới (Sầm Sơn).

Vùng đất cầu Sài gần với Chợ Phủ (xã Văn Lộc, huyện Hậu Lộc) xưa kia là trung tâm văn hóa lớn của vùng Hậu Lộc, Hoằng Hóa. Chợ Phủ xưa có bà Nguyễn Thị Minh Thụy là vợ vua Lê Trung Tông. Trong lần về thăm quê, khi đi qua cầu Sài thấy cũ nát, nguy hiểm bà đã cho tiền giúp dân tu sửa lại cây cầu. Chợ Phủ cũng được bà trùng tu nâng cấp trở thành một trong những chợ lớn của xứ Thanh thời bấy giờ.

Đoạn sông Trà qua cầu Sài có nước lớn nên loài phi sống rất nhiều. Phi ở đây có vỏ mỏng, ruột trắng ăn rất ngon nấu được nhiều món. Nhớ công ơn của Hoàng hậu Nguyễn Thị Minh Thụy, sau khi bà hồi cung người dân đã đi bắt và chọn những con ngon nhất dâng tiến vua làm sản vật quê hương.

Phi cầu Sài trông giống con trai biển, nhưng vỏ mỏng hơn, con lớn nhất dài cả gang tay. Ruột phi dầy trắng ngần. Đây là món đặc sản quý hiếm vì ngoài vùng cầu Sài ra, không nơi nào trong cả nước có loài phi có hương vị đậm đà như thế.

phi cầu sài xứ thanh - đặc sản tiến vua ngon và quý hiếm ảnh 1
Thịt phi sau khi được sơ chế.

Ngâm phi trong nước muối nhạt, để phi nhả hết cát. Phi làm sống mới giữ được hương vị đặc trưng. Dùng mũi dao nhọn tách con phi ra khỏi vỏ, hứng lấy nước từ ruột phi chảy ra, để một lát cho cát lắng xuống, rồi chắt lấy nước trong cho vào nồi; thêm một lượng nước vừa đủ để nấu canh.

Chuẩn bị sẵn hành tươi thái khúc, vài cái lá chanh rửa sạch thái chỉ. Sau đó, khi nước sôi lên, nêm một lượng muối vừa đủ, thả ruột phi vào và khuấy đều. Đến khi sôi bùng lên phải bắc ra ngay, cho hành và lá chanh vào. Ta có một bát canh phi với mùi vị đặc trưng.

Món phi rán cũng làm sống, ướp gia vị rồi tẩm bột. Mỡ sôi già thả vào, lăn qua lăn lại, bột vừa chín phải gắp ra ngay. Phi rán ăn với các loại rau thơm chấm nước mắm gừng, tiêu, tỏi, ớt.

Ăn phi dù rán hay nấu canh, phải ăn tái mới hưởng thụ được hương vị tự nhiên vốn có của con phi. Khi nhai, ta cảm được cái giòn sần sật, vị ngọt thấm dần từ đầu môi đến cổ họng, đi đến đâu biết đến đó. Phi nấu chín quá sẽ teo tóp và dai, mất cả hương vị. Ai đã được ăn phi Cầu Sài, dù chỉ một lần thôi, suốt đời không thể quên được hương vị của nó.

Phi là một món ăn ngon tuyệt vời, nhưng giờ chỉ còn rất ít người được thưởng thức món ăn này.

Cháo phi cũng là một món ăn bổ dưỡng và lành, nhất là đối với người sau khi vừa ốm dậy. Người già và trẻ em ăn phi rất tốt, công hiệu đối với người mắc bệnh ra mồ hôi trộm.

Năm tháng trôi đi, dù nay phi tiến vua không còn nhiều, nhưng hương vị cúa món phi cầu Sài một thuở vẫn xứng danh là tinh hoa ẩm thực của đất và người xứ Thanh.

Hoàng Ngọc

Tổng hợp (Theo Dân trí )