• Làng gốm sứ Bát Tràng

  • 0,Xã Bát Tràng, Gia Lâm, Hà Nội
  • Giá khoảng: Chưa xác định
Lượt xem: 6520
Giới thiệu

Xã Bát Tràng gồm hai thôn Bát Tràng và Giang Cao thuộc huyện Gia Lâm, Hà Nội.  Tương truyền, gần 6 thế kỷ trước, có một nghệ nhân cao tuổi, râu tóc đã bạc trắng, từ làng Bồ Bát trong Thanh Hóa đến Bát Tràng hành nghề, dựng nghiệp, rồi truyền lại nghề gốm bàn xoay cho dân làng. (Gọi là gốm bàn xoay, bởi cách nặn, chuốt đồ gốm trên một cái mâm luôn luôn được đạp cho quay tròn). Câu chuyện về cụ nghệ nhân tóc bạc trắng chỉ là truyền khẩu. Còn theo những gì được ghi lại trong sử sách thì làng nghề Bát Tràng cũng đã có đến 500 năm tuổi. Một số thư tịch cổ có ghi việc thời Lê sơ, thế kỷ 15, các cống phẩm triều đình cống nạp cho nhà Minh bên Trung Quốc gồm các sản vật quý như gấm, vóc, lụa là, châu ngọc , và có cả đồ gốm Bát Tràng. Nhưng có thể nói, nghề gốm ở Bát Tràng cực thịnh là vào thế kỷ 16, thế kỷ 17. Nhiều đồ thờ quý giá ở những đình, đền, chùa, miếu còn đến nay, thấy có ghi tên tuổi những người cúng tiền và thời gian chế tác, thì biết những đồ gốm Bát Tràng cực kỳ đẹp cả cốt, dáng, nét và men đã ra đời vào thời Mạc Mậu Hợp và thời Lê trung hưng.

Từ xưa, dân Bát Tràng đã sống và phát triển bằng nghề gốm sứ. Đất sét để làm đồ gốm, người Bát Tràng phải mua từ làng Cổ Điển bên Vĩnh Phú, hoặc mua từ làng Dâu bên Bắc Ninh. Hàng gốm Bát Tràng thời kỳ đầu là đồ gốm trắng, mãi sau mới chuyển sang làm đồ đàn. Gốm đàn là loại gốm "xương" đỏ, miệng loe, mỏng và thấp. Nghĩa là người thợ làm "xương" gốm bằng đất đỏ, rồi mới lót một lượt đất trắng mỏng ra ngoài. Quy trình gia công này có công đoạn phải đàn cho "xương" và "da" gốm mỏng ra, do vậy mới gọi là đồ đàn. Đất đỏ làm đồ đàn phải mua từ Hồ Lao, Hồ Lễ bên Hải Dương hoặc mua của Thổ Hà bên Bắc Ninh. Lò đàn của Bát Tràng truyền thống làm theo cấu trúc dưới vuông trên cuốn. Khi đưa đồ vào nung phải xếp trong những bao thơi. Bao thơi là 4 viện gạch vuông cỡ lớn, rộng chừng 33cm, dày 8 đến 9cm, ghép lại thành hình hộp, trong lòng vừa đặt 4 cọc bát hoặc những đồ khác tương đương. Các bao thơi chứa đồ gốm bên trong được xếp vào lò, chồng lên nhau từ thấp lên cao. Mỗi mẻ lò nung được hàng trăm ngàn bát đĩa. Gạch làm bao thơi sau mỗi lần dùng, nếu không vỡ, sẽ được dùng tiếp cho lần sau. Bởi thế mà độ già, độ rắn chắc của gạch này rất cao, chất lượng tuyệt tốt, nên người tứ xứ ưa mua loại gạch này về để xây cất.

Từ các thế kỷ trước, gốm Bát Tràng chủ yếu là đồ thờ. Về sau gốm Bát Tràng đã có nhiều đồ gia dụng, phổ biến nhất là bát, đĩa, bình, lọ, ấm chén. Và ngày nay, gốm Bát Tràng đã có khá nhiều mặt hàng phong phú về chủng loại và kiểu dáng, bao gồm cả những mặt hàng mỹ nghệ như đĩa treo tường, lọ hoa, con giống, tượng phiên bản và phù điêu với kỹ thuật và công nghệ cao. Các bộ sưu tập gốm sứ Bát Tràng đã đạt tới đỉnh cao của nghệ thuật và kỹ thuật chế tạo đồ gốm sứ ở Việt Nam.

Đến thế kỷ XVIII, làng gốm Bát Tràng vẫn tiếp tục phát triển mạnh. Bến Bát Tràng bên sông Hồng trở thành nơi buôn bán sầm uất. Đến thế kỷ XIX, Bát Tràng vẫn là một trung tâm đồ gốm nổi tiếng của Thăng Long-Hà Nội nói riêng và cả nước nói chung. Đặc biệt, loại gạch vuông có chất lượng cao đã đi vào những câu ca dao quen thuộc, được lưu truyền trong nhân dân: “Ước gì anh lấy được nàng. Để anh mua gạch Bát Tràng về xây”.

Sau năm 1986 làng gốm Bát Tràng có sự chuyển biến lớn theo hướng kinh tế thị trường. Các hợp tác xã lần lượt giải thể hoặc chuyển thành công ty cổ phần, những công ty lớn được thành lập nhưng vẫn còn tồn tại nhiều tổ sản xuất và phổ biến là những đơn vị sản xuất nhỏ theo hộ gia đình. Từ thôn Bát Tràng, nghề gốm nhanh chóng lan sang thôn Giang Cao và đến nay, cả xã Bát Tràng (gồm hai thôn Bát Tràng, Giang Cao) trở thành một trung tâm gốm lớn.

Ngoài bát đĩa, ấm chén thông dụng, Bát Tràng còn làm nhiều hàng khác, như các đồ thờ tự và các đồ cho trang trí nội, ngoại thất : độc bình, lư, đỉnh, đèn thờ, các bộ tượng tam đa, tam thánh, chậu hoa, con giống, gạch trang trí cao cấp... Hàng Bát Tràng từ xa xưa đã nổi tiếng về chất men phủ, phổ biến là men màu búp dong, loại men này sắc độ trắng hơi ngả xanh hoặc xám, trong vào sâu. Đặc biệt là Bát Tràng đã có men lý, men nho, men này màu gần như màu ngọc thạch, nên được gọi là men ngọc. Tiếc thay, đến nay loại men quý này đã bị thất truyền. Câu nói truyền miệng của người Bát Tràng "nhất nho, nhì lý" không chỉ nhằm ca ngợi thứ đặc sản của quá khứ vinh quang, mà còn như một lời nhắc nhở các thế hệ hôm nay gắng sức tìm lại giá trị ông cha đã đạt được. Riêng hai loại men rạn, là rạn xương đất đen và rạn xương đất trắng rất có giá trị từ xưa, thì ngày nay các nghệ nhân chế tác rất thành công.

Sản phẩm gốm sứ Bát Tràng không những nổi tiếng trong cả nước mà còn được xuất khẩu sang nhiều nước trên thế giới từ năm 1990 như Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ và các nước trong khối EU. Nhiều sản phẩm gốm cổ Bát Tràng đang được lưu trữ tại một số viện bảo tàng lớn trên thế giới như Viện bảo tàng Royaux-Bỉ, Viện bảo tàng Guimet-Pháp.

Từ năm 2002, các nghệ nhân Bát Tràng bắt đầu liên kết để sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thông qua Hiệp hội gốm sứ Bát Tràng. Những thành viên của hiệp hội không chỉ là những gia đình sản xuất gốm mà còn có cả các công ty kinh doanh gốm sứ. Thông qua hiệp hội, người Bát Tràng có cơ hội tìm hiểu, nắm bắt thông tin về thị trường, các kiến thức mới trong công nghệ sản xuất gốm sứ, phương thức buôn bán thời thương mại điện tử và cách nâng cao năng lực cạnh tranh.

Hiện nay, sản phẩm gốm Bát Tràng càng ngày càng phong phú và đa dạng. Ngoài các mặt hàng truyền thống, các lò gốm Bát Tràng còn sản xuất nhiều sản phẩm mới đáp ứng yêu cầu tiêu dùng trong Việt Nam như các loại ấm chén, bát đĩa, lọ hoa... kiểu mới, các vật liệu xây dựng, các loại sứ cách điện... và các sản phẩm xuất khẩu theo đơn đặt hàng của nước ngoài. Sản phẩm Bát Tràng có mặt trên thị trường cả nước và được xuất khẩu sang nhiều nước châu Á, châu Âu. Bát Tràng cuốn hút nhiều nhân lực từ khắp nơi về sáng tác mẫu mã mới và cải tiến công nghệ sản xuất. Một số nghệ nhân đã bước đầu thành công trong việc khôi phục một số đồ gốm cổ truyền với những kiểu dáng và nước men đặc sắc thời Lý, Trần, Lê, Mạc...

Ngày nay, đến thăm làng gốm Bát Tràng, vào bất cứ thời điểm nào trong ngày cũng thấy làng quê này luôn luôn sôi động. Không khí lao động hối hả, tấp nập, xe ô tô chuyên chở vào làng và chở sản phẩm đi tiêu thụ.

Theo thanglong.cient.vn

Đánh giá
Hiện tại chưa có bình luận nào. Bạn hãy chia sẻ cảm nhận và góp ý với chúng tôi để chúng tôi hoàn thiện mình hơn nữa.
Địa điểm liên quan
Làng gốm sứ Bát Tràng

0,Xã Bát Tràng, Gia Lâm, Hà Nội

Không còn dữ liệu.
Vipon mới lên
Quà tặng Tết thiếu nhi 1/6 10%
Lân Coffee & Cakes
Đã nhận: 0
Ngày hết hạn: 01/06/2014
Mặt nạ vàng chuyên sâu tại Jada 70%
Mỹ phẩm jada
Giá: 120,000₫
Đã nhận: 11
Ngày hết hạn: 30/05/2014
Viện thẩm mỹ Maia & Maia 10%
Viện thẩm mỹ Maia & Maia
Đã nhận: 0
Ngày hết hạn: 01/05/2014
Buffet tại Đệ Nhất Nướng 16%
Nhà hàng Đệ Nhất Nướng
Giá: 209,000₫
Đã nhận: 0
Ngày hết hạn: 31/05/2014
khách sạn Vọng Xưa 10%
Khách sạn Vọng Xưa
Đã nhận: 0
Ngày hết hạn: 30/07/2014
Nhà hàng Bạch Dương
Nhà hàng Bạch Dương
Đã nhận: 0
Ngày hết hạn: 01/05/2014
Tri ân khách hàng nhân dịp 30/4 - 1/5 10%
Kuang Hoa Quán (cơ sở 1)
Đã nhận: 0
Ngày hết hạn: 05/05/2014
 590k cho gói cắt + nhuộm,cắt + uốn hoặc cắt + ép tại Salon Qtuấn
Hair Salon Q Tuấn
Đã nhận: 0
Ngày hết hạn: 01/05/2014
Lẩu cua đồng
Nhà hàng Lẩu cua đồng
Đã nhận: 0
Ngày hết hạn: 31/05/2014
Dưỡng trắng, chống lão hóa da mặt chuyên sâu 40%
Thẩm mỹ viện Nét Mộc
Đã nhận: 0
Ngày hết hạn: 15/06/2014
Vipon bán chạy
Đặc sản các món dân tộc dành cho gia đình 40%
Nhà Hàng Tây Bắc
Đã nhận: 320
Ngày hết hạn: 21/10/2013
Mua Pizza tại Nhà Hàng Pizza Box 75%
Nhà Hàng Pizza Box
Đã nhận: 250
Ngày hết hạn: 21/10/2013
Xem Film 3D Dành Cho 2 người Tại Like HD Coffee 60%
Like HD Coffee
Đã nhận: 245
Ngày hết hạn: 03/11/2013
Tắm trắng hiệu quả tại Ngọc spa - giảm 45% 45%
Ngọc Spa
Đã nhận: 241
Ngày hết hạn: 21/10/2013
Thưởng thức trà tại Thiên Sơn Trà 65%
Thiên Sơn Trà
Đã nhận: 203
Ngày hết hạn: 24/10/2013
Trẻ hóa da với vitamin C tại Việt Mỹ Spa 60%
Việt Mỹ Spa & Beauty
Giá: 165,000₫
Đã nhận: 206
Ngày hết hạn: 31/01/2014
Ăn Chay - Quán Chay Phật Trường Thọ 45%
Quán Chay Phật Trường Thọ
Đã nhận: 186
Ngày hết hạn: 03/11/2013
Triệt Lông Vĩnh Viễn Tại Ann Spa 60%
AnnSpa
Đã nhận: 170
Ngày hết hạn: 23/10/2013
Newstyle Cafe - Cafe Của Người Nổi Tiếng 55%
Newstyle Cafe
Đã nhận: 190
Ngày hết hạn: 21/10/2013
Lẩu nấm đặc biệt tại Nhà hàng lẩu nấm Fansipan 40%
Lẩu Nấm Fansipan
Đã nhận: 200
Ngày hết hạn: 22/10/2013
An
diachiso.vn